Орусия жана КМШдан келген бизнес Жакынкы Чыгышка кантип чыгууда
Акыркы жылдары Жакынкы Чыгыш Орусиядан жана КМШ өлкөлөрүнөн чыккан бизнес үчүн өсүштүн негизги багыттарынын бирине айланды. Компаниялар бул аймакты жөн гана товар өткөрүү рыногу катары эмес, эл аралык соода жүргүзүү, масштабдоо жана глобалдык жеткирүү чынжырларына чыгуу үчүн ыңгайлуу платформа катары карашууда.
Рыноктун жагымдуулугу бир катар уникалдуу факторлордун айкалышы менен түшүндүрүлөт. Биринчиден, Сауд Арабиясы жана БАЭ сыяктуу негизги экономикалар улуттук стратегиялардын алкагында экономиканы диверсификациялоону активдүү жүргүзүп, чет элдик инвесторлор үчүн приоритеттүү, чийки затка байланышпаган тармактарга кеңири мүмкүнчүлүк ачууда. Аларга кайра жаралуучу энергетика, логистика, маалыматтык технологиялар, туризм, саламаттык сактоо жана кайра иштетүү өнөр жайы кирет. Бул тармактарда компаниялар узак мөөнөттүү келишимдерге жана ири инфраструктуралык долбоорлорго катышууга үмүт арта алышат.
Экинчиден, аймак дүйнөдөгү эң либералдуу жана ыңгайлуу ишкердик чөйрөлөрдүн бирин сунуштайт. Бул жеңилдетилген салык режими (жеке жактар үчүн киреше салыгынын жоктугу, корпоративдик салыктардын төмөн деңгээли), жергиликтүү өнөктөшсүз 100 пайыз чет элдик менчикке уруксат берүү, ошондой эле компанияларды каттоонун ыкчам жол-жоболорун камтыйт. БАЭдеги RAKEZ сыяктуу атайын экономикалык зоналар лицензиялоо, визалык колдоо жана банктык эсептерди ачууга көмөк көрсөтүүнү камтыган "бирдиктүү терезе" принцибин сунуштайт.
Үчүнчүдөн, Перс булуңундагы өлкөлөр заманбап порттору, аэропорттору жана өнүгүп жаткан темир жол тармактары менен глобалдык логистикалык хабдар болуп саналат. Бул бизнеске жеткирүү чынжырларын натыйжалуу башкарууга жана аймакты Жакынкы Чыгыш, Африка жана Азия рынокторуна реэкспорт жүргүзүү үчүн платформа катары колдонууга мүмкүнчүлүк берет.
Акырында, эң маанилүү факторлордун бири – саясий туруктуулук, жогорку кредиттик рейтингдер жана глобалдык белгисиздик шартында экономикалык байланыштарды сактоого мүмкүндүк берген нейтралдуу позиция.
"Татнефть" сыяктуу ири орусиялык корпорациялар бул артыкчылыктарды көптөн бери пайдаланып, Жакынкы Чыгыштагы (айрыкча Сирияда, Иракта, Оманда) мунай-газ долбоорлоруна улуттук компаниялар жана өкмөттөр менен келишимдердин негизинде катышып келишет. Чакан жана орто бизнес да өз мүмкүнчүлүктөрүн табууда. Мисалы, орусиялык кондитердик бренд Pauline Cake жеке бренддин күчүн пайдаланып, 2024-жылы Дубайда студия ачты. Сайтты локалдаштыруу, жеткирүү кызматтары жана Deliveroo менен Talabat агрегаторлорун колдонуу тобокелдиктерди азайтып, БАЭнин атаандаштыкка жөндөмдүү экосистемасына ийгиликтүү интеграцияланууга шарт түздү.
Технологиялык компаниялар аймактагы өлкөлөрдүн улуттук приоритеттерин ээрчишүүдө. Казакстандык CodiPlay стартапы LEAP 2024 ири форумунда саудиялык EdTech-лидер AILA менен өнөктөштүк келишим түзүп, өзүнүн билим берүү платформасын 200 жергиликтүү мектепке киргизүүдө. Бул Сауд Арабиясынын IT-кадрларды даярдоо боюнча максаттарына шайкеш келет.
Ушундай эле стратегиялык ыкманы Өзбекстан товардык экспорт тармагында көрсөтүүдө. Дистрибьютордук тармактарга интеграцияга басым жасоо менен өлкө Кувейтке кургатылган мөмө-жемиштерди жеткирүү боюнча түз келишимдерди түздү, ошондой эле Дубайда өткөн Gulfood 2025 көргөзмөсүндө системалуу макулдашууларга жетишти. LuLu жана Al Maya сыяктуу ири соода тармактары өзбек продукциясы үчүн атайын текчелерди ачат, ал эми Noon маркетплейси өз брендери алдында товарларды жайгаштырып, өз кампаларын колдонот.
Ошентип, Орусиядан жана КМШ өлкөлөрүнөн чыккан бизнес Жакынкы Чыгышта рыноктун ачыктыгын жана анын уникалдуу мүмкүнчүлүктөрүн пайдаланып, ийгиликтүү кеңейүүдө. Аймак жөн гана товар өткөрүү рыногу болуудан чыгып, өсүү, кооперация жана глобалдык экспансия үчүн маанилүү аянтчага айланды.
