Россия санкцияларга жооп катары КТКнын ишин чектеши мүмкүн
Эксперттер Россия тарабынан Каспий куур консорциумуна (КТК) карата чектөө чаралары киргизилиши мүмкүн экенин четке какпайт, деп маалымдайт "Российская Газета".
Консорциумдун акционерлеринин арасында ири россиялык компаниялар бар экенин эске алганда, мындай чаралар иш жүзүндө биринчи кезекте анын батыштык катышуучуларына - Chevron жана ExxonMobil компанияларына каршы багытталышы мүмкүн.
Бул батыш компаниялары Россиянын күйүүчү-энергетикалык комплексине карата чектөөлөрдү сактап туруп, ошол эле учурда РФ аймагындагы транзиттик мүмкүнчүлүктөрдү пайдаланганына жооп катары каралышы мүмкүн.
Мүмкүн болгон сценарийлер
Саясий маалымат борборунун башкы директору Алексей Мухин өзүнүн Telegram-каналындагы жарыясында мүмкүн болгон сценарийлерге баа берди.
Анын айтымында, жогорку деңгээлдеги жабык жыйындарда Россиянын мунай-газ тармагындагы позицияларын бекемдөө боюнча кадамдар талкууланган болушу мүмкүн.
Чектөөлөрдү киргизүү логикалык варианттардын бири катары каралышы мүмкүн, анткени долбоордун акционерлери жана бенефициарлары болуп батыш компаниялары, атап айтканда Chevron жана ExxonMobil калууда, алар антироссиялык санкцияларды сактоону улантууда.
Мындай чектөөлөр Европага жеткирүүлөрдө олуттуу тартыштык жаратышы мүмкүн жана ал тургай Brent маркасындагы мунайдын баасынын кескин өсүшүнө алып келиши мүмкүн - стресс-сценарийде баррелине 200 долларга чейин.
КТКнын акционерлеринин арасында ири россиялык компаниялар да бар, бул иш жүзүндө консорциумдун батыштык катышуучуларына каршы даректүү чектөөлөр сценарийинин ыктымалдыгын жогорулатат.
Таасир рычагдары
Улуттук энергетикалык коопсуздук фондунун директору Константин Симонов "60 минут" программасынын эфиринде азыркы шартта Россияга колунда бар таасир рычагдарын активдүүрөөк колдонуу максатка ылайыктуу экенин белгиледи.
Анын пикири боюнча, чектөөлөрдү киргизүү контрагенттер үчүн сезилерлик сигнал болуп калышы мүмкүн, анткени бул маршрут европалык багытка мунай жеткирүүнүн олуттуу бөлүгү үчүн негизги бойдон калууда.
Ал ошондой эле учурдагы конфликттер жөнгө салынгандан кийин АКШнын глобалдык энергетикалык рыноктогу позицияларынын мындан ары күчөшүн алдын алуу үчүн алдын ала аракеттердин зарылдыгын баса белгиледи.
Сүйлөшүүлөр үчүн негиз
Эксперттердин пикири боюнча, мындай чаралар сүйлөшүүлөр үчүн "алмашуу фондуна" негиз түзө алат: Россиялык чектөөлөрдү алып салуу батыштын санкцияларын - "Газпром", "Роснефть", ЛУКОЙЛ жана башка негизги россиялык компанияларга карата - жокко чыгаруу же жумшартуу менен байланыштырулушу мүмкүн.
Мындай стратегиянын акыркы максаты, алардын баамында, энергетикалык рынокту саясий себептерге негизделген атаандаштык элементтерисиз рыноктук баа түзүү принциптерине кайтаруу болуп саналат.
Учурдагы абал
Азыркы учурда Россиянын мамлекеттик органдарынан же КТКнын жетекчилигинен мындай чараларды киргизүү пландары тууралуу расмий билдирүүлөр түшкөн жок.
КТК ишин улантууда, бирок 2025–2026-жылдары консорциумдун инфраструктурасы бир нече жолу тышкы таасирлерге дуушар болуп, бул транспорттоо көлөмдөрүнүн убактылуу азайышына алып келген.
